Enkele dagen geleden heeft de meervoudige strafkamer van de Rechtbank ’s-Hertogenbosch uitspraak gedaan in een strafzaak en geoordeeld dat de “Salduznorm” ook van toepassing is op een verdachte die uit hoofde van een opgelegde gevangenisstraf in een andere strafzaak verblijft in een penitentiaire inrichting.

De “Salduznorm” komt er kort gezegd op neer dat een aangehouden verdachte voorafgaand aan het verhoor door de politie over een strafbaar feit, de gelegenheid moet hebben een advocaat te raadplegen. Voor de aanvang van het verhoor moet de verdachte door de politie op dit consultatierecht worden gewezen.

In de strafzaak waarin de rechtbank ’s-Hertogenbosch op 20 december 2011 uitspraak heeft gedaan deed de advocaat van de verdachte een beroep op schending van de “Salduznorm”. De advocaat stelde dat de verdachte ten tijde van het verhoor in een penitentiaire inrichting verbleef. Hierdoor was de verdachte niet in staat om zich voorafgaand aan het verhoor door de politie, dat plaatsvond in de penitentiaire inrichting, te laten bijstaan door een advocaat. Om deze reden was er volgens de advocaat sprake van een vormverzuim en mocht de door de verdachte tijdens zijn verhoor afgelegde verklaring niet voor het bewijs worden gebruikt.

De officier van justitie was het hiermee niet eens en stelde zich op het standpunt dat de “Salduznorm” in deze zaak niet was geschonden omdat de verdachte ten tijde van het afleggen van zijn verklaring niet was aangehouden en in vrijheid kon bepalen of hij een verklaring wilde afleggen. De verdachte was daarbij gewezen op zijn zwijgrecht. De omstandigheid dat de verdachte op dat moment was gedetineerd, maakte dat volgens de officier van justitie niet anders.

De rechtbank oordeelde dat de verklaring van de verdachte alleen voor het bewijs kan worden gebruikt als er geen sprake is van schending van de “Salduznorm”. Als deze norm van toepassing is en wordt geschonden, dan moet op basis van vaste rechtspraak bewijsuitsluiting van de verklaring van de verdachte volgen. Met de advocaat was de rechtbank van oordeel dat de “Salduznorm” in deze zaak wel van toepassing is. Een verdachte kan zich immers tijdens een verblijf in een penitentiaire inrichting niet in vrijheid bewegen en diens mogelijkheden om een advocaat te consulteren zijn daardoor erg beperkt. Deze situatie is daarom volgens de rechtbank vergelijkbaar met die van een aangehouden verdachte. In deze omstandigheid moet een verdachte worden gewezen op het consultatierecht van een advocaat en moet de verdachte in de gelegenheid worden gesteld gebruik te maken van dit consultatierecht als de verdachte dat wenst. Kortom, de rechtbank vond dat ook hier de “Salduznorm” was geschonden waardoor de verklaring van de verdachte moest worden uitgesloten van het bewijs. Dit leidde tot een vrijspraak van de verdachte.

Het is nu even afwachten of de officier van justitie tegen deze vrijspraak in hoger beroep zal gaan. Ik ben benieuwd!

Bron: Rechtbank ’s-Hertogenbosch 20 december 2011, LJN: BU8750


mr. Kristen van Mierlo

Van Zandvoort en Lauwen Advocaten Oss